Audio DVD

Regelmatig zie ik in de nieuwsgroepen de vraag gesteld worden hoe je een Audio DVD kunt maken. Immers, zo is de redenatie, op een DVD is veel meer ruimte aanwezig. Dus past er veel meer muziek op. Dus wil men een Audio-CD maken maar dan op een DVD.
Maar Nero en andere programma's hebben geen optie om een Audio-DVD te maken.

In principe bestaat er geen Audio-DVD. Tenminste niet in de zin zoals een Audio-CD is samengesteld. Wel een Video-DVD.
Wil je toch een DVD met Audio maken dan moet je dus eigenlijk een Video-DVD maken waarbij je de video ondergeschikt laat zijn aan de Audio.
Dus, Audio van zeer hoge kwaliteit en, om de schijfruimte voor video zo beperkt mogelijk te houden, video van zo laag mogelijke kwaliteit.

Er bestaan wel Audio-DVD specificaties. Alles daarover is te lezen op http://www.digitalaudioguide.com/faq/dvd-audio/faq_intro.htm
Maar uit de beschrijving aldaar blijkt dat het maken van een 'echte' Audio-DVD (nog) niet is weggelegd voor de thuisgebruiker met een eenvoudige DVD-brander en dat de DVD-spelers die doorgaans in de huiskamer is te vinden niet in staat is een Audio-DVD met dergelijke specificaties af te spelen.
Daarbij in ongenschouw genomen dat degene die een dergelijke vraag stelt in de nieuwsgroepen eigenlijk gewoon zijn verzameling wav's en/of mp3's op een DVD wil zetten, dus geen materiaal van een kwaliteit zoals in de beschrijving op genoemde site is beschreven, durf ik te stellen:
"Er bestaat niet zoiets als een Audio-DVD".
Strikt genomen dus wel, maar niet voor ons, hobbyïsten.

Zo'n DVD is eenvoudig zelf te maken met een goed authoring programma.
Sonic heeft daarvoor een klein programma waarmee dat eenvoudiger wordt gemaakt (Sonic Foundry AC3 DVD burner). Maar die accepteert alleen AC3 audio.

Hoe dan toch een Audio-DVD samen te stellen?
Er zullen veel manieren zijn. Ik vertel hier hoe ik het zou doen.

Mijn uitgangspunt is dat de Audio DVD zich moet gedragen als een 'normale' Audio-CD. Dus de DVD in de speler leggen en het eerste nummer wordt afgespeeld. Met de afstandsbediening via de knoppen 'volgende/vorige' door de nummers bladeren. En eventueel met de cijfertoetsen een gewenst nummer kiezen.
En hier komt dan meteen de teleurstelling. Dat laatste kan helaas niet. Maar als het voldoende is een DVD vanaf het begin af te luisteren met de mogelijkheid om naar een volgend (of vorig) nummer te springen dan nemen we dat maar op de koop toe. Andere functies van een audio-CD zijn ook niet beschikbaar. Zoals 'shuffle-play' en versneld spoelen met geluid. Ook wordt CD-text niet ondersteund.
Deze beperkingen kennend gaan we toch maar beginnen.

Verzamel de audio bestanden (liefst in het originele wav formaat).
Zoek of maak bij elk audio bestand een bijpassende afbeelding. Bijv. een foto van de uitvoerende artiest of groep.
Plaats hierop bijv. de titel van het nummer en/of andere informatie die je zichtbaar wilt maken.
Plaats deze afbeelding op de tijdlijn van je videobewerkingsprogramma, plaats hieronder het audiobestand en maak de tijdsduur van de afbeelding gelijk aan de lengte van het audiobestand.
De afbeelding is alleen bedoelt voor het geval je toch ook de TV aanzet tijdens het afspelen. Het is uiteraard niet noodzakelijk voor elk audio bestand een andere afbeelding te kiezen. Het mag zelfs gewoon een zwart beeld zijn.

Vervolgens kan de tijdlijn worden uitgevoerd naar een AVI bestand of, afhankelijk van de mogelijkheden van je videobewerkingsprogramma, meteen worden geëncodeerd naar een mpeg2 bestand.

Waar het in dit geval om gaat is dat de audio stream dezelfde kwaliteit blijft behouden als het origineel. De videostream echter mag een zeer lage kwaliteit krijgen. Immers, deze hoeft niet in hoge kwaliteit zichtbaar te worden op de TV en bovendien is het de bedoeling dat deze zo weinig mogelijk ruimte inneemt op de uiteindelijke DVD. Het gaat tenslotte om de audio.

Met behulp van je videobewerkingsprogramma of een apart encodeerprogramma zoals TMPGenc (waarvoor de bron dan een AVI bestand zal zijn) zal het bestand geëncodeerd moeten worden naar een video bestand (mpeg2) en een wav bestand.
De instellingen voor de videostream moeten zodanig worden gekozen dat de videostream zo weining mogelijk ruimte inneemt maar toch aan de DVD specificaties voldoet. Kies bijv. voor een bitrate van maximaal 500 maar zorg er wel voor dat de resolutie 720x576 blijft/wordt.
De audio moet omgezet worden naar 48kHz Linear PCM (wav).

Om zoveel mogelijk audio op een DVD te kunnen plaatsen zou je er voor kunnen kiezen een 'compressed' formaat te gebruiken. Bijv. het mp2 of het AC3 formaat. Een bitrate van 384 is dan nagenoeg gelijk aan de kwaliteit van een 'normale' audio-CD. Maar ook een bitrate van 224kbps geeft over het algemeen al een hele goede kwaliteit.
In het wav formaat kun je in principe al 300 tot 400 minuten audio op een DVD kwijt. In het mp2 of AC3 formaat een veelvoud daarvan. De echte audiofielen zullen deze compressie echter niet willen.

Verder moet je nog rekening houden met de beperkingen van een DVD en/of de beperkingen van een authoring programma.
Over het algemeen kun je stellen dat je op een Audio-DVD (zonder menustructuur) maximaal 99 titels kunt plaatsen.

Nu je de gewenste bestanden hebt voorbereid moet er een authoring programma aan te pas komen om deze in de DVD structuur weg te schrijven. Hoe dat moet is natuurlijk afhankelijk van het door jouw gebruikte programma. Het is echter niet anders dan het maken van een Video-DVD. In dit geval kiezen we ervoor om geen menu te maken. Dat kan natuurlijk wel, maar dan zul je de TV moeten aanzetten om via het menu de DVD te kunnen bedienen.

In het kort komt het hierop neer:
Je maakt een nieuw project aan en sleept alle bestanden in de gewenste volgorde in dit project en je geeft aan welk bestand de 'Firstplay' is.
Afhankelijk van je programma moet je nog connecties leggen. Dus de gewenste volgorde aangeven en er voor zorgen dat de 'volgende/vorige' knoppen van je afstandsbediening functioneren. Ook dit is weer afhankelijk van je Authoring programma.

Hieronder een schermafdruk van het connections venster van DVD-lab met een klein voorbeeldproject.

DVD-lab Zoals je kunt zien heb ik de knoppen 'First-Play' en 'Title Button' verbonden met het eerste audio bestand. Vervolgens alle bestanden op volgorde met elkaar verbonden en de laatste weer met de eerste.
Dit project gecompileerd naar een DVD zal precies doen wat ik hierboven allemaal heb beschreven. Niets meer, niets minder.
Uiteraard kun je dit ook met andere programma's bewerkstelligen. Met bovenstaande beschrijving en het voorbeeldje denk ik dat iedereen er uit moet kunnen komen.

In plaats van per audiofragment een apart mpeg bestand te maken kun je er natuurlijk ook voor kiezen alle audiobestanden achter elkaar te plakken in je videobewerkingsprogramma en daar één mpeg bestand van maken. In dat geval moet je in het authoring programma de 'chapters' (hoofdstukken) instellen. En dat is niet altijd framenauwkeurig te doen. Vandaar mijn voorkeur voor aparte bestanden.

Voor mij is het maken van een Audio DVD geen dagelijkse kost. En uiteraard ken ik alle mogelijkheden van andere programma's ook niet. Dus als iemand een betere methode kent dan verneem ik dat graag.
Waar het mij wel om blijft gaan is dat de Audio DVD te bedienen moet blijven zonder dat de TV er bij aan moet staan. Als iemand een methode weet om, rekening houdend met die wens, toch met de cijfertoetsen een bepaald nummer te kunnen selecteren (tot maximaal 99), dan wil ik dat heel graag weten.

TMPGenc DVD Author (aanvulling 20/12/03)
Zojuist even wat geprobeerd met TMPGenc DVD Author. Een bijzonder handig authoring programma (zie ook mijn artikel van 07/07/03).
Deze maakt het wel heel eenvoudig om een Audio DVD te maken.
In het beginscherm kiezen voor 'Create new project', dan voor 'Add file'. Je selecteert in één keer al je videostreams. Mits je wav bestanden dezelfde naam hebben dan worden deze er onmiddelijk bij ingeladen.
Indien nodig sleep je de Tracks in de juiste volgorde.
Bij het onderdeel 'Create Menu' zet je de 'First play action' op 'Play all tracks'.
Bij de 'Display menu settings' kies je voor 'Automatic settings', 'Play all tracks' en 'Play the next track (Loop mode)'. Eventueel doe je nog wat aan de layout van het menu maar dat hoeft uiteraard niet.
Als je nu een DVD gaat compileren dan zal de DVD starten met de eerste track. Met volgende/vorige kun je door de tracks heen navigeren. Na de laatste track zal de DVD weer met de eerste track beginnen.
Wil je echter toch kiezen, dan zet je de TV aan, drukt op het menu knopje en je kunt op de TV het gewenste nummer kiezen.
Ik wist al dat TMPGenc DVD Author een gemakkelijk en flexibel programma was. Ik ga er zelfs een workshop over schrijven. Maar dat dit zo snel en gemakkelijk zou gaan was voor mij ook een verassing.

Slideshows in DVD-lab (aanvulling 24/12/03)
Na enig uitproberen kan ik nog twee methoden aanraden om een Audio DVD te maken. En, achteraf bezien, is dit eigenlijk nog veel beter en gemakkelijker dan de methode met TMPGenc DVD Author. Namelijk met behulp van de slideshows van DVD-lab.

Het voordeel hierbij is dat je geen videostreams hoeft te maken. Dit kan een aanzienlijke tijdsbesparing opleveren. Bijkomend voordeel is dat de afbeeldingen van zeer hoge kwaliteit kunnen zijn zonder dat deze noemenswaardig ruimte op de DVD in beslag nemen. De totale tijdsduur van de audio kan dan ook veel langer zijn.
Beperking blijft het aantal slides per slideshow. In beide gevallen is dat 99. Maar het aantal slideshows is onbeperkt. Dus mogelijkheden genoeg om een DVD volledig te vullen.

De eerste methode is 1 slideshow per audio bestand.
Maak een nieuwe slideshow. Zet daarin de gewenste afbeelding. Plaats het audio bestand in het audio spoor. Stel in dat de tijdsduur van de slide even lang moet zijn als de audio.
Maak voor elk audio bestand zo'n slideshow.
Verbind de eerste slideshow met de 'FirstPlay' button. Leg connecties tussen elke slideshow en verbind de laatste met de eerste. Dus niet anders dan dat je met de erder genoemde methode met videobestanden zou doen.

En dan is er nog een methode.
Het audio bestand dient hierbij één aaneengesloten bestand te zijn. Dus bijv. een gehele audio-cd met meerdere tracks omgezet naar 1 wav bestand.
Stel dat dit audiobestand 12 tracks bevat. In dat geval zijn er 12 afbeeldingen nodig.
Plaats die 12 afbeeldingen in een slideshow. Plaats het audiobestand op het audiospoor en stel voor elke afbeelding de tijdsduur van de betreffende track in.
Het is wel noodzakelijk dat je precies weet hoe lang elke track duurt. Dit kun je namelijk niet in DVD-lab ontdekken.
Je kunt dit vaststellen met behulp van een wav-editor.
Op deze manier kun je eventueel weer meerdere slideshows maken. Dus bijvoorbeeld 1 per album.
Verbind deze weer aan elkaar volgens eerder genoemde methode. Daardoor kun je dan weer via de afstandsbediening van je DVD speler kiezen voor volgend/vorig nummer.

Eventueel kun je voor dit geheel weer een menustructuur opbouwen. Zorg er daarbij dan wel voor dat je niet genoodzaakt bent de TV aan te zetten om de DVD te bedienen.
Bijvoorbeeld een 1e menu waarbij de 1e keuze het begin van de audio tracks is en vervolgens de gehele DVD gaat afspelen. Je hoeft dan na inleggen van de DVD alleen maar op Enter (of Start of Play) te drukken om de DVD af te spelen.
Als 2e keuze in dat menu kun je dan een submenu aanroepen waarin je de verschillende tracks kunt starten. Dat menu is te gebruiken als je wel gebruik maakt van de weergave op TV.

Audio Title in DVD-lab Pro (aanvulling 20/04/04)
Vanaf de tweede Beta van DVD-lab Pro is er wederom een nieuwe mogelijkheid. Namenlijk, de Audio Title.
Deze kan in het project worden geplaatst als een Movie. Echter, het is niet noodzakelijk hier een videostream in te plaatsen. Wel kun je er bijv. een 'still' aan toevoegen. Maar je hebt in deze Audio Title ook de mogelijkheid om een tekst te plaatsen. Bijvoorbeeld de naam van het nummer/album/artiest of wat je maar wilt.
Het biedt je een zeer flexibele manier om een Audio DVD te maken zonder de beperkingen van een DiaShow.
Kortom, de ultieme methode voor het maken van een Audio DVD.
En om het je helemaal gemakkelijk te maken, op http://www.videohelp.com/forum/viewtopic.php?p=1248790#1248790 kun je een tutorial vinden.

Audio DVD Creator (aanvulling 24/10/04)
Door Aad Mostert werd ik geattendeerd op Audio DVD Creator.
Zie http://www.audio-dvd-creator.com.
Aad schreef het volgende: "Ik heb je artikel over de DVD-audio vanavond zitten lezen. Bij deze heb ik nog wel een tip voor je. Kijk eens op http://www.audio-dvd-creator.com/. Met dit programmaatje is het een peuleschil om muziek, MP-3 en CD'S op een DVD te branden EN af te spelen. Ik heb het geprobeerd en het werkt op alle dvd spelers die ik in de buurt kon vinden. Veel plezier."
Bedankt voor de tip Aad. Het lijkt inderdaad een erg handig en gemakkelijk programma. Ik zal het binnenkort eens uitproberen.


Bij de 'Bijdragen van anderen' is op 23/11/03 ook een artikel over dit onderwerp geplaatst.

En nog even voor de duidelijkheid: ik noem het steeds een Audio DVD. Maar het is natuurlijk een video DVD waarbij de video ondergeschikt is gemaakt aan de audio.

19 december 2003
Johan de Jong